El violinista de Mautahausen. De Andrés Pérez Domínguez

EL VIOLINISTA DE MAUTHAUSEN

de Andrés Pérez Domínguez

Edita: ALGAIDA

Ano: 2009

Páxinas: 312

Lingua: CASTELLANO

Encadernación: Capa branda

ISBN: 9788498772784

.

Andrés Pérez Domínguez adéntrase na traxedia que sufriron 7.500 republicanos españois en Mauthausen na súa obra "El violinista de Mauthausen", primeira incursión da narrativa española neste campo de concentración nazi, coa que o autor quere pensar que "é posible unha mensaxe de esperanza". Nunha entrevista concedida a EFE no transcurso dunha visita ao denominado "campo de concentración dos españois", Pérez Domínguez dixo que "forma parte da literatura o dar tamén unha mensaxe de esperanza". Aínda que o seu interese é contar a historia, no medio do drama, da traxedia que se está vivindo, tamén pretende "contar sentimentos". O propio autor lembra que nas súas novelas "sempre están presentes o amor, a lealdade, o fracaso, a culpa". Non pode ocultar un certo interese polos anos 30 e 40, pois "tres das miñas catro novelas xiran ao redor da Segunda Guerra Mundial, e eses sentimentos que afloran nas miñas novelas atopámolos na guerra nun grao superlativo". Ademais, os personaxes están "nunha situación límite", algo que resulta interesante desde un punto de vista literario. O punto de partida de "El violinista de Mauthausen" (Algaida), coa que gañou o último Premio Ateneo de Sevilla, foi "unha imaxe poderosa: unha vez, nunha estación de metro de Viena, vin a unha parella nova bailando un vals na plataforma, sen música, alleos a todo, coma se ninguén os estivese mirando". A partir daquela imaxe construíu a historia dunha parella a piques de casar que vive en París, na primavera de 1940, Rubén, un republicano español, e ela, francesa, que acabará colaborando coa espionaxe aliada para recuperar ao seu amado cando os nazis envíano ao campo de Mauthausen. Entre ambos se cruza un terceiro protagonista, un enxeñeiro alemán que renuncia ao seu traballo en Berlín para non colaborar cos nazis e dedícase a percorrer Europa cun violín debaixo do brazo. "Os republicanos españois de Mauthausen viviron -lembra o autor- unha historia moi dura: perden a guerra; viven en condicións terribles en Francia e cando chegan os alemáns acaban en campos de concentración porque Serrano Suñer se desentiende deles e condénaos á morte, e os que sobreviven finalmente non poden volver a España". Pérez Domínguez aclara que aínda que gran parte da novela transcorre en Mauthausen, a acción da novela vai dando saltos no tempo e tamén sucede en París e no Berlín da posguerra. "Non é unha novela tétrica sobre Mauthausen, non é truculenta, senón que ten unha mensaxe esperanzadora". Ao dedicar cada un dos capítulos ao tres protagonistas, "a estrutura literaria enriquécese, pois o mesmo feito nárrase desde varios puntos de vista diferentes". Para a preparación da novela, ademais de visitar campos de concentración como Mauthausen ou Büchenwald, o escritor sevillano leu moitos testemuños de sobreviventes como o de Mariano Constante, e libros como o de Montserrat Roig ou o de Pons Prades. Con todo, Pérez Domínguez subliña que se trata dunha historia documentada, pero non dun documental novelado". Mentres pasea polos barracóns de Mauthausen, o autor de "El factor Einstein" indica que "os republicanos españois formaban o núcleo duro do campo e a chegada dos xudeus liberoulles das condicións máis duras, porque este grupo foi tratado aínda moito peor".

Os xuristas do horror

Por Iñaki Anasagasti

.

Ven de aparecer nas librarías a versión en castelán dun dos textos máis contundentes e demoledores sobre a xustiza nos tempos de Hitler. O libro chámase "Los juristas del horror" e foi escrito por Ingo Müller. A tradución é obra do coñecido avogado venezolano e profesor universitario Carlos Armando Figueredo.

Ingo Müller e´doutor en Dereito e Filosofía e foi profesor de Dereito público e penal nas universidades de Oldenburg e Bremen en Alemaña. A obra foi editada por vez primeira en 1987 e cando saíu ao mercado causou un balbordo instantáneo. Non por nada foi xa tamén bestseller en Estados Unidos e Reino Unido. O libro é un cru e descarnado acto de mea culpa que fai un profesional do Dereito sobre a xustiza alemá nos anos do nazismo. E sorprende a enorme sinceridade e honradez ética coa que o profesor Müller, nacido en 1942, ispe as intrigas e os manexos dos que se valeu o réxime nacional-socialista para perpetrar os seus crimes. Unha terrible conclusión que pode tirarse da lectura do libro sostén que os atropelos, as prisións, as torturas e aínda o exterminio en masa fixéronse de maneira legal e apegada á norma.

As leis de Alemaña e do III Reich foron modificadas de acordo a todos os preceptos de xustiza de entón, polo que para os tribunais xermanos ninguén cometía un delito ao perseguir e eliminar sistematicamente aos xudeus. Máis sorprendente aínda é descubrir que moitos destes xuristas que traballaron para os nazis, intelectuais e académicos por certo, lograron reinsertarse ao sistema xudicial alemán unha vez acabada a guerra. Nunca foron acusados ou sequera sinalados. O libro presenta sen rubor a maneira como un país enfermo na súa moral pode desfigurar a xustiza e pola ao servizo de intereses políticos.

Case sete millóns de seres humanos sufriron o martirio do Holocausto e para iso os nazis servíronse de tribunais e leis dispostas a compracer a sede de poder dun tolo. Non existía neses anos forza humana que se puidese enfrontar ao asobassador designio do Führer. Como unha radiografía de calquera proceso totalitario, o libro menciona os pasos que un réxime dá para pór todo o ordenamento xurídico ao servizo da súa causa. Primeiro o Reichstag, sorte de Asemblea Nacional, que terminou sendo a sede dun teatro de marionetas, despois as cortes e os tribunais obedecendo cegamente as ordes, e finalmente o aparello de represión respondendo con prontitude aos mandatos emanados legalmente das institucións.

"Los juristas del horror" é un texto horrible que non só describe sucesos que aconteceron hai décadas, senón que se converte nunha profecía de até onde poden chegar as autocracias no seu afán de conculcar as liberdades e os dereitos. Quizais especial sentido sexa a confesión de Müller sobre a pouca participación dos intelectuais e os xuristas ante os actos bárbaros que sucedían. Moi poucos se opuxeron. Parecía que existía unha crenza de que aquilo sería pasaxeiro e que non habería necesidade de enfrontalo. Ou talvez o medo terminou por silencialos e polos de xeonllo ante a brutalidade e o salvaxismo.

A Xénese, segundo Robert Crumb...

Despois de catro anos de documentación e traballo na súa casa de Provenza, Robert Crumb culminou a súa obra máis ambiciosa, "Xénese", unha particular adaptación do primeiro libro da Torá tinguida do espírito "underground" do seu creador pero fiel ao texto orixinal.

"Controleime", afirma Crumb no prólogo deste libro que leva a etiqueta de "só para adultos" e no que o ilustrador di renunciar a "trastear" cun excesivo exercicio de creatividade rendéndose a "a ás veces enrevesada vaguedade do texto", e tentando reproducir "todas e cada unha das palabras do texto orixinal, extraído de diversas fontes". A Creación, Adán e Eva, Caín e Abel, Noé e o diluvio ou A torre de Babel son algunhas das pasaxes que reinterpreta Crumb cos seus inconfundibles trazos en branco e negro, en máis de duascentas páxinas que outorgan unha expresión gráfica a "un texto poderoso", en palabras do debuxante, "con moitas capas de significado que profundan no noso inconsciente colectivo, o noso inconsciente histórico". Nacido en Filadelfia en 1943 pero residente na Provenza francesa desde 1991, onde vive unha sorte de exilio voluntario que dedica integramente aos seus debuxos, Crumb está considerado como o pai do cómic underground e converteuse nun dos historietistas máis influintes do século XX, por levar ao límite a linguaxe das viñetas con ironía e sen molestias. Sen esquecer o sexo, os espidos, a violencia ou o incesto, esta vez Crumb rendeuse á propia forza do texto, debuxando a un Deus sen aditivos, que aparece poderoso e cunha longa barba branca na portada da edición española, que acaba de publicar edicións La Cúpula.

Polémica servida

"Si a miña interpretación literal e visual da Xénese ofende a algúns lectores, o que parece inevitable considerando que o texto é reverenciado por moita xente, só podo dicir na miña defensa que me aproximei a el como un traballo meramente ilustrativo, sen intención de ridiculizar nada nin facer bromas visuais", precisa Crumb, consciente de que a súa obra non vai estar exenta de polémica. Aínda que Crumb dota ás mulleres da "Xénese" dun aspecto mediterráneo, esaxerando as curvas e os contornos, o debuxante adopta, fiel ao seu estilo, unha mirada máis realista e menos caricaturesca para centrarse nos feitos con atmosferas trazadas de maneira minuciosa. Crumb, que ademais de debuxante é un apaixonado da música, á que dedicou parte da súa vida, era un fervente católico ate que cumpriu dezaseis anos. Agora é un agnóstico declarado que examinou o verdadeiro contido da Biblia e a Torá a través de decenas de versións das que se serviu para desafiar a "interpretacións edulcoradas nas que se quitou o escabroso", segundo Emilio Bernárdez, coeditor de "Xéneses". Pero nesta obra, afirma Bernárdez, "imponse o respecto, porque o texto non se pode inventar, nada do que Crumb puidese inventar sería máis ridículo". "Crumb limitouse a plasmar o que hai -recalca o coeditor-, a trasladar en imaxes o que pon na Torá dos xudeus e na Biblia dos católicos para non insultar". "Xénese" saíu á venda esta semana nunha decena de países, cunha tiraxe de 5.000 exemplares en España que está dirixida a todos os que esperan un novo libro de Crumb desde fai case cinco anos e a "xente que non toque un cómic nunca e cambie de opinión grazas a isto", conclúe Bernárdez.
Por Mónica Faro da axencia EFE

La vendedora de huevos. De Linda Cirino

LA VENDEDORA DE HUEVOS
LINDA CIRINO
TITULO ORIXINAL: Eva's Story

.
Eva é unha campesiña que vive na Alemaña nazi. A súa vida dá un xiro radical cando decide dar acubillo na súa granxa a un novo estudante xudeu e a unha misteriosa nena. Mentres, o seu marido é obrigado a alistarse no exército e os seus fillos hipnotizados polo movemento das Mocidades Hitlerianas. Escrito cunha tensión dramática palpable entre liñas, "A vendedora de ovos" é unha historia memorable e tenra na que Eva vai tomando conciencia do momento político que lle tocou vivir. Un libro incrible. Sinxelo e á vez contundente, Linda D. Cirino amósanos como o persoal é político. Ao irromper a axitación política na súa granxa e na súa vida, da maneira máis inesperada, Eva aprende do mundo e descóbrese a si mesma e o seu lado máis humano.
Se queres baixar de balde este libro en pdf: BAIXAR AQUI
Fai logo click en "descargar desde 4shared"

Novo libro de Débora Chomski

La cocina sagrada

Recetas de las tradiciones cristiana, islámica, budista, hindú y judía

Colección: Cocina

Encadernación: Tapa dura

ISBN: 97884-84284864

Páxinas: 312

.

Na cociña sagrada, Débora Chomski entra no mundo que relaciona as relixións e a comida, retratando por capítulos cada unha das cinco relixións principais: o cristianismo, o hinduismo, o islamismo, o budismo e o xudaísmo. Cada capítulo consta dun apartado teórico que explica as principais características dietético-relixiosas de cada crencia, curiosidades, qué alimentos están prohibidos e por qué, etc. De seguido, a autora ofrecenos un receitario de 20 receitas por relixión, acompañadas dun apartado cun calendario gastronómico relixioso moi útil para a sociedade actual, na que conviven moitas e diferentes relixións e onde a mestura de culturas é un feito que debuxa un interesante mosaico humano, social e cultural.

Máis información: http://www.albaeditorial.es/

Judios e Inquisición en Ribadavia. De Gloria de Antonio

JUDIOS E INQUISICIÓN EN RIBADAVIA

Gloria de Antonio Rubio

Edita: Concello de Ribadavia

Coa colaboración de Casa Sefarad-Israel, Red de Juderias de España e do Instituto de Estudios Gallegos "Padre Sarmiento".

.

Gloria de Antonio Rubio, doutorada Historia Medieval (UNED, 2002) coa tese "Comunidades judias en Galicia (siglos XI — XV)", dirixida polo Doutor Enrique Cantera Montenegro. Posteriormente, no ano 2006, foi publicada pola Fundación Pedro Barrié de la Maza, dentro da colección Galicia Histórica, co título "Los judíos en Galicia (1044-1492)". Esta obra foi galardonada en Israel co Premio Samuel Toledano (Jerusalén, 2008).

.

É autora de numerosos capítulos de libros e artígos publicados en diversas revistas de ámbito nacional e internacional, así como de varias monografías de carácter xeral. Cabe mencionar, entre elas, "Os xudeos de Galicia" (Santiago, 2002). Forma parte desde o ano 2000 dos equipos de investigación do Instituto de Estudos Galegos "Padre Sarmiento" (CSIC-Xunta de Galicia), participando específicamente nos traballos vinculados ao Dicionario Biográfico da Galicia dos Trastámara (1469-1480), proxecto financiado pola Fundación Pedro Barrié de la Maza.

Viena. De Eva Menasse

" Viena "

De Eva Menasse

Editorial Lumen, 2008

439 páxinas

Español

.

Eva Menasse cóntanos a historia dunha familia xudía que viviu en Viena ao longo do século XX sufrindo en carne propia a ditadura nazi e os dramas da guerra e da posguerra. As continxencias históricas son só o pano de fondo dos avatares dos personaxes: uns homes e mulleres dispostos a morrer baixo as bombas con tal de non perderse unha boa partida de bridge. Un clan no que, ao lembrar as penurias da guerra, o avó só é capaz de dicir que todo cheiraba moi mal, pois lle faltaba a súa colonia de espliego. Unha familia, en fin, na que a dignidade persoal está moi por encima de todo.

.

Eva Menasse (Viena, 1970)
Escritora e periodista xudía austriaca nacida o 11 de maio de 1970 en Viena. Estudou Historia e Literatura xermanas. Iniciou a súa carreira coma colaboradora da revista vienesa Profil, pasando logo a traballar coma correspondente en Praga e Berlín do diario de Frankfurt Frankfurter Allgemeine Zeitung, o máis importante en lingua alemá, para o que cubriu o xuizo ao pseudo-historiador revisionista David Irving en Londres. Deixou este xornal para dedicarse a escribir a súa primeira novela, "Vienna". A traducción ao inglés da súa novela Vienna foi finalista do Premio Independente de Ficción Extranxeira de 2007 no Reino Unido.

Vou Chamar A Policia. De Irvin D.Yalom

Autor: YALOM, IRVIN D.

Editora: AGIR

Assunto: PSICOLOGIA - PSICANÁLISE

Idioma: Portugués

.

Em novo livro, o psiquiatra Irvin Yalom leva o Holocausto para o divã

.
A perseguição aos judeus durante a Segunda Guerra Mundial é o principal tema de Vou Chamar a Polícia – e Outras Histórias de Terapia e Literatura (Ediouro, 264 páginas, 49,90 reais), título do novo livro do psiquiatra americano Irvin Yalom, 78 anos. Chega às lojas nesta semana. Mais conhecido como o autor dos best-sellers A Cura de Schopenhauer (130.000 exemplares vendidos no país) e Quando Nietzche Chorou (410.000), Yalom adiciona o Holocausto à sua lista de assuntos preferidos, na qual figuram a psicoterapia e a filosofia.

.

Como Vou Chamar a Polícia é um pequeno conto, a Ediouro juntou ao texto uma obra lançada por Yalom nos Estados Unidos há cerca de dez anos, The Yalom Reader – O Leitor de Yalom, em tradução livre para o português. Nela, o autor analisa sua produção literária. “É uma espécie de antologia minha”, explica o prolífico terapeuta, que já trabalha em um novo projeto, um livro sobre – adivinhe – um filósofo: Bento de Spinoza. O novo, o antigo e o futuro livro, além da psicoterapia e da filosofia, é claro, compõem a conversa de Yalom com VEJA.com.

Presentación da Colección “Sefarad” en Lisboa

Colecção “Sefarad” é lançada em Lisboa
Informa Nuno Guerreiro Josué

.

A editora Nova Vega vai lançar esta semana a sua muito aguardada colecção Sefarad, coordenada por Jorge Martins. O lançamento vai ter lugar na próxima quinta-feira, dia 24 de Setembro, às 18:30H, na livraria Círculo das Letras, na Rua Augusto Gil 15B, em Lisboa. A inaugurar a colecção serão apresentados os seus dois primeiros livros: Breve História dos Judeus em Portugal, de Jorge Martins; e A Tormenta dos Mogadouro na Inquisição de Lisboa, de António Júlio de Andrade e Maria Fernanda Guimarães. As obras serão apresentadas por António Eloy e António Marques de Almeida, respectivamente.Segundo o Professor Jorge Martins, esta colecção tem por missão principal “divulgar os estudos judaicos e inquisitoriais portugueses, preenchendo assim um vazio editorial.”

"La semilla de la barbarie" de Enrique Moradiellos

La semilla de la barbarie
Enrique Moradiellos
Ediciones Península
Madrid, 2009
288 páxinas

.

Faro de Vigo - 19.09.09

Unha reseña de Julio Antonio Vaquero Iglesias

.

O historiador asturiano, Enrique Moradiellos, fixo un paréntese nas súas habituais investigacións sobre a guerra civil española e sobre a metodoloxía histórica para ofrecernos neste o seu último libro unha excelente síntese informativa e divulgativa sobre o Holocausto e os seus antecedentes. A súa finalidade foi explicitamente pedagóxica. Moradiellos fai súa a afirmación do historiador francés F.Furet de que só desde unha información histórica veraz e unha lembranza non partidaria do Holocausto, poderase evitar a súa reprodución. Isto é: a tese clásica que Primo Levi recollía na súa expresiva admonición: "Se o mundo chegase a convencerse que Auschwitz nunca existiu, sería moito máis fácil edificar un segundo Auschwitz. E non hai garantías de que esta vez devorase só aos xudeus".

.

Para iso o autor procedeu comezando polo final. Primeiro, analiza, a través dun soberbio despregamento bibliográfico, a natureza e a singularidade do Holocausto e todas as fases do proceso da política antisemita levada a cabo polo Terceiro Reich que, a partir da invasión da Unión Soviética pola Wehrmacht en 1941, conduciron a política de eliminación definitiva do pobo xudeu nos campos de exterminio, a eufemísticamente denominada "solución final". Para despois levar a cabo un brillante percorrido dos antecedentes do "odio máis antigo", cunha brillante disección da historia da xudeofobía na Antigüidade clásica e na Idades Media e Moderna até o antisemitismo que se difunde no século XIX por Alemaña e grande parte de Europa. E faino desde a constatación historiográfica do salto cualitativo que o antisemitismo racista do XIX supuxo fronte a xenofobia antixudea anterior. Mentres esta última fundamentouse en prexuízos relixiosos e culturais que non presupuñan, a pesar da discriminación e os progroms, a imposibilidade da integración da minoría xudía a través da asimilación e a conversión, o antisemitismo do século XIX e XX, ao contrario, baseouse nun cientificismo biolóxico reduccionista de inspiracións hereditarias, era cualitativamente unha raza inferior coas súas capacidades intelectuais e morais degradadas, pero que se opuña á hexemonía da raza superior alemá.

.

Ese racismo biolóxico reinventou e difundiu ao longo do século XIX un novo estereotipo fisonómico do xudeu, mestura dos vellos mitos da xudeofobía clásica cos do novo racismo: o do xudeu errante, de nariz ganchuda, mentón prominente, mirada furtiva e cheiro desagradable. á vez que actualizou o vello mito medieval do contubernio xudeu con Satán convertido agora no complot xudeomasónico, ao que tantas veces fixo alusión o ditador español. Este novo antisemitismo radical está en relación cos cambios ideolóxicos e económico-sociais da Modernidade. A ideoloxía liberal supuxo a emancipación legal de resentimento daqueles grupos urbanos e rurais que se viron prexudicados polo profundo cambio histórico que achegaba a implantación do novo sistema industrial. Desde eses sectores sociais os xudeus foron agora percibidos non xa como os negadores da divindade de Xesuscristo e os causantes da súa crucifixión, senón como os axentes e beneficiarios dun sistema económico que dificultaba o seu modo de vida tradicional e era prexudicial para os seus intereses económicos.

.

E esa estendida percepción creou o caldo de cultivo idóneo para a extensión entre amplas capas dese antisemitismo moderno que culminou no xenocidio industrial planificado polos nazis. Ésa é a secuencia histórica que explica o Holocausto. A súa motivación, como demostra Moradiellos apoiándose nunha solvente e abundante bibliografía, foi, pois, esencialmente ideolóxica e non o resultado de razóns estratéxicas militares ou políticas. Como tampouco, un plan diabólico levado a cabo por unha minoría de nazis fanáticos e tolos ás costas do pobo alemán, senón coa compracencia de moi amplos sectores da poboación alemá e europea infectados por aquel antisemitismo racista precedente que contaminou mesmo até as Igrexas. Antisemitismo que alcanzou a súa expresión xenocida no propicio contexto da "guerra total" que desatou a invasión da Unión Soviética polos nazis. Sen dúbida, nos tempos que vivimos, libros como este deberían ser de lectura obrigatoria para os estudantes dos últimos cursos de secundaria, pero tamén de meditada reflexión para toda clase de lectores.

"Os Anagramas de Varsóvia" de Richard Zimler

Os Anagramas de Varsóvia
de Richard Zimler
Edição/reimpressão: 2009
Páxinas: 368
Editor: Oceanos

Idioma: portugués
ISBN: 9789892305837
Colecção: Mar de Histórias

.
Um romance policial arrepiante e soberbamente escrito passado no gueto judaico de Varsóvia. Narrado por um homem que por todas as razões devia estar morto e que pode estar a mentir sobre a sua identidade… No Outono de 1940, os nazis encerraram quatrocentos mil judeus numa pequena área da capital da Polónia, criando uma ilha urbana cortada do mundo exterior. Erik Cohen, um velho psiquiatra, é forçado a mudar-se para um minúsculo apartamento com a sobrinha e o seu adorado sobrinho-neto de nove anos, Adam. Num dia de frio cortante, Adam desaparece. Na manhã seguinte, o seu corpo é descoberto na vedação de arame farpado que rodeia o gueto. Uma das pernas do rapaz foi cortada e um pequeno pedaço de cordel deixado na sua boca. Por que razão terá o cadáver sido profanado? Erik luta contra a sua raiva avassaladora e o seu desespero jurando descobrir o assassino do sobrinho para vingar a sua morte. Um amigo de infância, Izzy, cuja coragem e sentido de humor impedem Erik de perder a confiança, junta-se-lhe nessa busca perigosa e desesperada. Em breve outro cadáver aparece - desta vez o de uma rapariga, a quem foi cortada uma das mãos. As provas começam a apontar para um traidor judeu que atrai crianças para a morte. Neste thriller histórico profundamente comovente e sombrio, Erik e Izzy levam o leitor até aos recantos mais proibidos de Varsóvia e aos mais heróicos recantos do coração humano.

Cocina judía para celebrar la vida. De Debora Chomski (Entrevista)

Unha conversa con Débora Chomski de J.L.Argüelles (La Nueva España-05.09.09)

O Pobo do Libro, mais tamén o da boa mesa. Esta é unha das conviccións que a profesora Débora Chomski defende no seu libro «Cocina judía para celebrar la vida», volume que ven de publicar a editorial Trea na súa colección sobre gastronomía. Libro que é moito máis que un singular receitario internacional de comida «kasher». A súa autora, liga unha elocuente relación entre a cociña xudía e unha milenaria tradición cultural e relixiosa para a que o alimento é, tamén, respecto ao propio corpo e ao espirito. Antigas ensinanzas que soan case revolucionarias nestes inclementes tempos de «comida rápida» e «bocados lixo».

-Vostede afirma que a cociña xudía é un acto de amor con todos os sentidos, por que?

-Hai un factor emocional que ten que ver cos sabores da infancia, que mobiliza todos os sentidos. O libro é o resultado dunha inquietude por transmitir aos meus fillos, nunha contorna sen referencias e no que o xudeu é invisible, unha herdanza milenaria.

-Haberá quen sorría cando vostede subliña que a cociña xudía ten unha dimensión espiritual.

-No caso da alimentación xudía, que é «kasher» (suxeita a unha serie de prescricións e normas de preparación), onde se elixe moi ben o que imos comer en función dos nosos principios relixiosos e hixiénico-dietéticos, fica claro que cambia a relación co que inxerimos; é dicir: non comemos calquera cousa. No momento no que se dan as beizóns a un alimento, cambia a nosa relación con este, que se volve sacro.

-Como se foi enriquecendo esta cociña milenaria a partir da presenza, das idas e voltas do Pobo Xudeu por todo o mundo?

-Cóntolle unha anécdota persoal. Os meus avós son de Lituania, Polonia e Bielorrusia, pero emigraron a Sudamérica, onde tiveron fillos e netos; unha das súas netas, que son eu, está agora en Cataluña. Pois ben, en toda esa trasfega, os meus avoíños, que xa tiñan a súa cociña xudía, aprenderon a cociña de todos eses países, incluída a arxentina, que ten, á súa vez, moitas achegas da mesa italiana. Pois ben, eu fago as receitas da miña avoíña, máis as da miña mamá, de Arxentina, ademais das españolas que eu adecuei ás nosas tradicións. Creo que se trata dun camiño de ida e volta, de interinfluencias, no que a base son os alimentos que mencionan os nosos textos sacros. Pero claro, os ingredientes que se empregan en cada zona xeográfica ou o feito de ter un lume rápido ou outro lento xa cambia todas as cousas, o resultado final.

-Vostede establece distincións entre un e outro tipo de cociña xudía.

-A cociña xudía é unha, pero hai realizacións, pratos, que se adecuan a distintos espazos. Por exemplo, a sefardí, que é de orixe española, e a askenazí, que se desenvolveu fundamentalmente en Europa do Leste e Europa Central. Son produto de costumes relixiosos e gastronómicos particulares. Logo, hai países nos que se sumaron as cociñas locais ás sefardíes e askenazíes. É unha descrición esquemática, porque hai máis cousas.

-Hai quen pode pensar que as severas leis dietéticas («Kashrut») que pesan sobre a alimentación que toman os xudeus limita e condiciona, pero para mal, esa cociña e os seus resultados.

-Non só os xudeus teñen limitacións na súa alimentación. Os árabes seguen as súas prescricións; os budistas posúen, así mesmo, unha serie de normas; entre os cristiáns, os adventistas seguen, practicamente, as limitacións «kosher». Case todas as relixións teñen normas dietéticas. Si é certo que esas prohibicións obrigan a desenvolver o enxeño, a adaptar ou recrear receitas gastronómicas.

-Pode parecer absurdo que condicionemos a nosa inxesta de alimentos a algunhas frases veterotestamentarias.

-Esas frases teñen unha motivación hixiénico-dietética, que se explica pola dificultade para conservar certos alimentos. O consumo de porco xeraba, por exemplo, graves problemas de triquinose. Logo está a explicación relixiosa, espiritual, que é máis cabalística.

-A explicación relixiosa elabórase a posteriori para xustificar a prescrición hixiénica ou sanitaria?

-Eu creo que unha e outra cousa están relacionadas: saúde, experiencia e espiritualidade. Por iso é polo que unha vez superados os problemas derivados da conservación de alimentos, manténse aínda a dimensión espiritual, á que engádeselle a afectiva, de pertenza a unha comunidade.

-Permítame unha brincadeira, pero a moitos defensores do xamón parécelles un pecado gastronómico as súas prescricións sobre o porco.

-Si, claro, pero son costumes, normas que ten cada grupo e que lle permitiron preservarse.

-Cantas persoas suman as comunidades xudías que viven en España?

-Entre trinta mil e corenta mil persoas.

-Esas comunidades seguen a machada todo esas prescricións?

-O xudaísmo é bastante liberal. Os ortodoxos seguen todas as regras tal cal; os conservadores obedecen unhas cousas e outras non, mentres que os reformistas, que poden ter o seu equivalencia na reforma cristiá, expoñen cambios en función do ambiente e da contorna. Ben, é sempre unha cuestión de elección persoal.

-O seu libro reúne numerosas receitas, algunhas que conectan directamente cunha cociña máis moderna.

-Dou receitas moi antigas, algunhas mesmo dos xudeus españois e do norte de Marrocos; despois hai outras que son resultado de pasar a cociña moderna polo filtro «kasher». Xorde entón unha cociña innovadora, case molecular. Digamos que no libro expoño unha cociña versátil. O libro foi ben recibido, porque é algo diferente, cun receitario amplo.

*Débora Chomski Warcowicki reside en Barcelona. Con ampla formación en linguas e comunicación, imparte clases sobre comunicación e gastronomía no máster que sobre ambas disciplinas ofrece a Universitat de Vic. Forma parte, ademais, do L'Observatori de l'Alimentació da Universitat de Barcelona. Colaboradora de varias publicacións, é relatora e conferenciante habitual en cursos sobre relixión e gastronomía. É autora de «La lengua en los medios de comunicación». En «Cocina judía para celebrar la vida» ofrece unha visión renovada sobre a alimentación nunha das grandes culturas universais.

"Cocina judía para celebrar la vida"

Débora Chomski

Formato: 17 x 24

I.S.B.N.: 978-84-9704-429-5

376 páxinas

Idioma: español

P.V.P.: 35

Ediciones Trea

L'Observatori de l'Alimentació http://www.odela-ub.com/index.htm