GALICIA EN GUERRA de Eduardo Rolland

Galicia en guerra
Eduardo Rolland

Por Samuel Solleiro

Vivimos en tempos de desenmascarar tópicos. E un dos gordos, dos importantes, o rei de todos os tópicos, se callar, para os que somos de por aquí, é ese da GZ radicalmente rural até case onte. O da GZ-caracol que vai tan devagar que pensa que é o século XIX porque saca a cabeza pola fiestra e chove aínda que a poucos quilómetros celebran xa o XXI, e que leva séculos agochada na súa cuncha e por iso esvaran por ela todas as novidades que traen os tempos e, pase o que pase ao seu redor, ela é testemuña cega, xorda e muda (tanto que nen testemuña chega a ser) duns acontecementos que sempre lle veñen demasiado grandes.

E aquí Eduardo Rolland, que de molusco semella ter máis ben pouco, responde simplemente que non. O seu libro demostra que na GZ teñen pasado cousas importantes e que, precisamente, ese tópico da GZ-caracol, ten funcionado como unha das máis intelixentes estratexias do poder para que esas cousas importantes pasasen sempre insultantemente desapercibidas.

En Galicia en guerra o contexto é a Segunda Guerra Mundial. O Estado español de Francisco Franco era supostamente neutral, e por se a suposta neutralidade esa non abondase, GZ era, tamén supostamente, unha selva acrítica de vacas, lobos e sancristáns na que non se ía xogar un conflito tan importante como a Segunda Guerra Mundial. E no entanto, as investigacións de Eduardo Rolland sacan á luz que si. Que GZ tivo máis importancia na guerra da que se pensa. Nárranse aquí, entón, algúns casos nos que GZ estivo "no mundo" nos anos 30 e 40. Uns máis coñecidos e outros completamente novos polo menos en letra impresa, todos eles aterradores.

A saber: un desfile triunfal da Wehrmacht en Vigo xusto antes de invadir Polonia, unha enorme antena para submarinos levantada polos nazis en Arneiro (Cospeito), os anos da febre do volframio, o uso máis habitual do que se pensa dos portos de Vigo e Ferrol para reabastecemento dos submarinos alemáns, a División Azul, os galegos en Mauthausen, os ataques dos aliados aos pesqueiros galegos sospeitosos de espionaxe, a arañeira de axentes e institucións nazis que chegou a ser Vigo, o uso desta cidade como refuxio e lugar de embarque a Arxentina de persoeiros do partido como o malencarado Walter Kutschmann e outros. E nós sen sabelo.

O libro de Eduardo Rolland explica isto todo con eficacia e con humildade. É unha crónica que resulta dun traballo serio en arquivos e hemerotecas, e transmítea sen pretensións, crudamente, sen dicer máis do necesario e sen pensar polo leitor. É un libro pequeno, o material tampouco é tantísimo, suponse, e tampouco consiste nunha extenuante treboada de datos e datas sen tregua que talvez se soportase mal. Os capítulos máis coñecidos polo público, como o da División Azul ou o das minas de Volframio están narrados sabendo que o leitor algo coñece do tema e entón adoptan por momentos formas xornalísticas diferentes e máis dinámicas, como a entrevista ou o testimonio. E para quen, polo motivo que for, teña ganas de listas, o libro inclúe algunhas, até agora inéditas: galegos mortos en Mauthausen, submarinos afundidos nas costas de aquí, listaxe de nazis buscados polos aliados no Estado español, estas cousas.Que Francisco Franco simpatizaba claramente co bando alemán e que a súa neutralidade non era unha neutralidade auténtica, é ben sabido.

Que GZ non era, en realidade, ese caracol que se pensaba e se houbese que comparala con algún molusco sería máis ben un polbo (porque vive do mar e porque a cuncha a leva por dentro), era unha idea que antes ou despois había que pór sobre a mesa. Mais o que subxaz neste Galicia en guerra(e se non subxaz sempre pode o leitor coa súa bendita omnipotencia facer subxacer) é a condición de lixeira de España que foi GZ através dos tempos. Un lugar deliberadamente a monte no que Francisco Franco verqueu impunemente todos os refugallos que, de portas a fóra, o réxime prefería non ter á vista polo que puidese pasar. En días de desafortunado revival nos que se tende a pensar o franquismo como un conglomerado de cancións de Los Brincos, sofás de skai e Gaby, Fofó e Miliki é máis urxente que nunca situalo no seu auténtico contexto histórico: o dos fascismos europeos. O anaquel da historia do que nunca debeu saír e saíu.

Edita: Edicións Xerais de Galicia

PROBLEMAS LOXÍSTICOS DUN FILOSEMITA

Problemas logísticos dun filosemita

Por Mihály Dés

En comparanza con calquera outro tempo pretérito, a aceptación social dun suxeito "filosemita" mellorou considerabelmente: a súa mortalidade, por exemplo, parécese á dos seus concidadáns e a súa integridade física sería a envexa dos seus semellantes doutrora. Pero como un está educado no precepto da infatigable mellora, permítome sinalarlles algúns puntos en que poderiamos perfeccionarnos aínda máis, con especial atención ao referido campo logístico.

Pero, por que precisamente a loxística? –podería preguntar algún lector. Home –contestaríalle eu–, a partir do punto de vista do que nos reniu aquí, a loxística é un terreo sumamente significativo. E vou a porlles un exemplo concreto, porque tampouco me van crer se lles digo iso de palabra de honor. Trátase dun libro publicado en Zaragoza recentemente, polo tanto, en principio non hai ningún impedimento para corroborar as miñas afirmacións. Digo en principio, porque por mor dos mentados problemas loxísticos, ao mellor custaralles atopar devandita publicación.

Case mellor, entón, que lles presente o libro. As historias auténticas sempre parten dun pecado orixinal. No noso caso, este fai a súa aparición xa no mesmo título: "En defensa de Israel". Trátase dun volume colectivo no que dezanove intelectuais españois, cataláns e latinoamericanos (algúns deles xudeus) se conxuran para cumprir co prometido no título. Así é, xa pillárono vostedes: Que desfachatez eses ao tratar de defender un país do que ate José Saramago abomina? Así que, tal como era de esperar, o proxecto non progresou. Ningunha editorial española estaba disposta a prestar o seu nome a semellante fechoría, e iso que súas compiladores insistiron durante máis de dois anos ata que o modesto pero temerario selo de Zaragoza, Libros Certeza, terminouse por apiadarse deles.

O curioso é que a maioría dos autores (o mexicano Enrique Krauze, o uruguaio Roberto Blatt, os arxentinos Marcos Aguinis, Horacio Vázquez Rial ou Marcelo Birmajer, os españois José Jiménez Lozano, Gabriel Albiac ou Reis Mate, os cataláns Valentí Puig, Joan B. Culla, Pilar Rahola ou Vicenç Villatoro, entre outros) non só non teñen problema algún para publicar individualmente, senón que as súas editores perséguenos para sacarlles un orixinal e ata ofrécenlles contratos antes de que escriban unha liña. Por suposto, as tribulacións logísticas non cesaron cando por fin lograron publicalo. Segundo comentáronme os seus impulsores, ningún dos lugares onde habitualmente preséntanse libros en Madrid prestouse a tan desafiante acto.

Finalmente, a presentación fíxose nun hotel madrileño, co secretismo e as medidas de seguridade que corresponde a unha conspiración xudeomasónica. Da distribución deste libro non podo aportar datos, pero se unha editorial maña tería problemas ata para colocar O código dá Vinci, poden imaxinar cal terá sido o destino desta obra subversiva. Por outra parte, o normal sería que un libro tan escandaloso, e firmado por unha pléiade de autores notables, chamase a atención. Non foi así, e aposto a que moi poucos de vostedes souberon da súa existencia. Tan firme e continuado rexeitamento non pode ser casual. Eu, que lin o libro, podo confirmar as peores sospeitas. Non sei nin por onde empezar. Como tónica xeral, todos os autores si mostran doídos, a veces incluso irritados, por un suposto trato discriminatorio para Israel. É certo que ningún deles defende esta ou aquela política concreta, pero a diferenza da maioría dos adversarios de Israel, todos avogan polo seu dereito a vivir en paz e con certeza.

Aínda que sexa por pura astucia, tampouco ningún dos textos ten unha mala palabra para o Islam, os palestinos ou os árabes, e en cambio, a maioría deles reivindica a creación dun Estado Palestino. Esa sospeitosa xenerosidade se ve empañada pola inclemente crítica dispensada ás organizacións terroristas, as tiranías islámicas que as amparan e a complicidade da maioría dos medios de comunicación de España.

E iso non é todo. Gabriel Albiac, por exemplo, ten a desfachatez de fuchicar nos entullo de Yenin –eses que inspiraron a Saramago a comparalo con Auschwitz–, e demostrar con datos avalados polo Fuman Right Watch e a propia ONU, que o xenocidio que sacudiu aquela vez o mundo consistiu en 52 mortos palestinos, a maioría deles, terroristas armados e 27 soldados israelís. Krauze sinala a presenza dunha forte corrente política, mediática e intelectual en Israel a favor da paz, o consenso e as conseguintes renuncias, pero nega que exista a mesma actitude no lado palestino. Noutro rexistro máis historicista, o catalán Joan B. Culla intenta desvincular o sionismo –un movemento en principio de esquerdas e ata igualitario– da lacra racista e genocida coa que cubrírono as décadas. Varios dos autores (Aguinis, Blatt, Vázquez Rial, Rahola…) non teñen reparos en declarar que, para ben ou para mal, Israel representa a modernidade na zona, e a súa caída supoñería un irreparable golpe para o mundo enteiro, incluídos os pobos árabes. Finalmente (para interromper nalgún punto estas jeremiadas), Valentí Puig chega ao extremo de falar de dobre rasero, e apunta que as auténticas masacres dos palestinos foron perpetradas polos seus rivais árabes –como en Xordania (1970) ou en Siria (1982)–, cuxas ducias de miles de mortos non espertaron protestas comparables ás que provoca calquera acto de Israel.

Non é necesario seguir desenmascarando esta apoloxía colectiva dun país que, segundo unha opinión bastante xeneralizada, é o máis daniño, perigoso e racista do planeta, tal como definírono, entre outros, máis de tres mil organizacións sociais no Congreso Mundial Contra o Racismo de 2001. En resumo: entraña certas dificultades facer públicas opinións como o que representa En defensa de Israel, pero non houbo ningún problema para editar libros que propoñen que as xudeus estaban detrás dos atentados contra as Torres Xemelgas. Chegado o caso, tampouco habería dificultade para publicar os ensinos de Bin Laden. Máis ben ao contrario. Como tampouco protesta ninguén polo feito de que o caso do neno da Garda –asasinado polos “malvados xudeus” con fins rituais– estea presente en varias edicións actuais dos contos e lendas de España.

Outro exemplo o atopamos na bibliografía dun ensaio que acaba de publicar Riopiedras sobre Os protocolos dos sabios de Sión (Hadassa Ben-Itto: A mentira que non quixo morrer) na que aparecen varias traducións recentes dese terrible panfleto antisemita. Consciente de seu indefendible postura, o filosemita non pide moito á sociedade multicultural e pluridemocrática. Non vai ser tan parvo como para propoñerlle á opinión pública e mediática certa obxectividade, ou convidarlos a coñecer os feitos que con tanta paixón xulga. O filosemita do século xxi é moito máis modesto e conformaríase co mesmo trato que se lle dispensa a un antisemita. É unha simple cuestión de loxística.

Edita: Libros Certeza - certeza@certeza.com

GEOGRAFÍA LINGÜÍSTICA DEL JUDEOESPAÑOL

Por Vítor Meirinho

The Graduate Center, CUNY

Xeografía Lingüística do Xudeoespañol é unha obra extensa (cunhas 350 páxinas de texto máis outras aproximadas 200 de mapas e apéndices) na que a Aldina Quintana Rodríguez, da Universidade Hebrea de Xerusalén, fai unha detallada aproximación descritiva, tanto diatópica como diacrónica, ao xudeoespañol. Nótese que este nome, o de «xudeoespañol», fai referencia á lingua de orixe ibérico falada nos Balcáns, Grecia e Turquía, e non inclúe a haquetía, ou sexa, a lingua falada polos sefardís de Marrocos; aínda que neste libro fanse bastantes referencias contrastivas a unha e outra variedade.

A tentativa de debuxar unha xeografía lingüística do xudeoespañol é sen dúbida ambiciosa e implica varios problemas, dos que a autora é moi consciente. Faino así notar na primeira parte (sobre a metodoloxía usada e as fontes): durante o século XX o xudeoespañol foi practicamente varrido das comunidades onde se desenvolveu (tanto pola creación dos estados nacionais resultantes da fragmentación do imperio turco, como pola II Guerra Mundial, como pola creación do estado de Israel), e como ben indica Aldina Quintana, os informantes de que se ten que valer hoxe os investigadores fosen rexeitados hai un século, cando se emprenderon outros estudos descritivos que hoxe teñen un valor duplo entrementres que a súa importancia testemuñal é fundamental a partir da ruptura ou erosión acelerada da maior parte das comunidades lingüísticas xidías.

Sen embargo, a comprensión que Quintana ten deste problema respecto ás fontes, unida á erudición que a autora transparenta —non só da realidade lingüística propiamente dita senón tamén, o que é moi importante, das circunstancias históricas que a inflúen—, fai que Aldina Quintana poida salvar esta dificultade. Para iso, a autora sérvese de traballos anteriores, de entrevistas, documentos sonoros, glosarios, e dun gran número de escritos de varias épocas, tanto impresos coma manuscritos. As fontes que manexa Quintana son moi numerosas, e isto, integrado nunha intelixente comprensión sociolingüística —implícita en todo o traballo— permítelle trazar un extenso e —dentro das posibilidades— pormenorizado mapa dos varios aspectos gramaticais que son descritos en Xeografía Lingüística do Xudeoespañol.

A estrutura do libro é nitidamente esquemática: á primeira parte, introdutoria, séguelle unha segunda na que describe a variación nos niveis fonético e fonolóxico do xudeoespañol, coa descrición primeiro do sistema vogálico e despois do consonántico, analizando cada unha das variacións en cuestión (reducións, neutralizacións, cambios de articulación, etc). Séguelle un capítulo terceiro, sobre a variación morfolóxica, un cuarto sobre a variación sintáctica, un quinto sobre a variación léxica e un sexto capítulo sobre a variación semántica.

Finalmente, as conclusións fan unha interpretación xeral dos datos expostos nos capítulos precedentes. En Xeografía Lingüística do Xudeoespañol os lectores non toparán unha perspectiva metodolóxica particularmente innovadora, o que non parece ser o propósito da autora. Ao contrario, a obra adscríbese á dialectoloxía estrutural, o que probabelmente vaia en consonancia co tipo de material que se pode manexar neste caso, así como co tipo de conclusións a que se pretende chegar. O que si se notará en particular é o enorme coñecemento que se deixa ver neste libro —xa de por si grande en número de páxinas— cuxa «extensión interior» aumenta se temos en conta a profusión de datos e a concisión con que son relatados. Por iso, Xeografía Lingüística do Xudeoespañol ten un particular valor como unha excelente guía para coñecer as características e procesos históricos da lingua romance dos xudeus do Este de Europa. Máis que un libro de lectura rápida, os interesados no xudeoespañol poden topar aquí un recurso eficaz (cuxa estrutura sistemática facilita a consulta) para coñecelo na súa situación dialectal; local e temporal. Ao mesmo tempo, a obra de Aldina Quintana non deixa de ter outros valores. En particular, saliento que a súa lectura permite facerse unha boa idea de cal foi a chamada «historia externa» do xudeoespañol.

Aínda que o libro non se postule estritamente como unha «historia social» da lingua, as variacións que se describen son case sempre explicadas en relación coa historia das comunidades xudeas do Este europeo. Desta forma, Aldina ofrece un bo retrato das diferenzas entre o xudeoespañol dun lado e outro do mar Adriático en relación coa diferente recepción dos xudeus portugueses nesas comunidades; ou de como a institucionalización dos estados nacionais no século XIX transformou cualitativamente a dinámica sociolingüística dunha lingua que, se ben ate entón fora pluricéntrica dentro da súa relativa unidade, non fora tampouco influída como foi desde entón por cada unha das linguas con que estaba en contacto, ate alterar radicalmente o seu aspecto e practicamente dar conta do xudeoespañol.

Por todo isto, a utilidade de Xeografía Lingüística do Xudeoespañol é dobre: por unha parte, realiza o seu propósito de ser unha xeografía lingüística diacrónica; e polo outro é tamén un excelente recurso para entender como se formou esa xeografía lingüística.

http://ojs.gc.cuny.edu/index.php/lljournal/article/view/255/184

HERMANO HITLER y otros escritos de Thomas Mann

Artigos e ensaios de Thomas Mann dedicados á 'cuestión xudía' publícanse en español.

A editorial Global Rhythm Press publica, por vez primeira en España, todos os artigos, entrevistas e ensaios que o escritor Thomas Mann dedicou á controvertida "cuestión xudía"' no volume "Hermano Hitler y otros escritos sobre la cuestión judía".

Esta heteroxénea compilación de textos, traducidos por Rosa Sala Rose, non pode lerse só coma unha análise do antisemitismo, senón tamén como unha aproximación ás raíces decimonóniccas da cultura alemana da man do autor de "A montaña máxica". Os textos que comprenden o volume, escritos entre 1893 e 1948, son un testemuño e unha clave de acceso para a comprensión dunha época, un país, unha cultura e un personaxe, que continúa sometido ás interpretacións políticas e forcexeos políticos. Nos textos que compoñen "Hermano Hitler y otros escritos sobre la cuestión judía", Thomas Mann denuncia os campos de exterminio que as autoridades nazis negaban, a impostura do réxime ou mostra a súa preocupación polo devenir cultural de Europa. No texto "Hermano Hitler", de 1939, o autor cualifica ao ditador nazi como "un pouco desagradábel e vergoñoso", pero avoga por "non pechar os ollos diante da realidade da súa existencia" porque "máis alegre e máis produtivo có odio é recoñecerse a si mesmo, a predisposición a fundirse co aborrecible, por moito que iso poida conlevar risco moral de esquecer o "non". Mann viviu nas carnes da súa muller e do seu editor a persecución aos xudeus. As súas reflexións sobre a xudeofobia e o antisemitismo nacen e desenvólvense nos pregos dunha orgullosa, ao par que atormentada, identidade xermánica. O escritor, que viviu exiliado desde 1933, non lamentou a perda da propia patria xeográfica e política. "Onde estou eu, está Alemaña", asegurou.

Thomas Mann (Lubeck, 1875 - Zurich, 1955), Premio Nobel en 1929, debido á súa oposición ao réxime nazi como demostrou en seu "Oíde, alemáns: discursos radiofonicos contra Hitler", viviu exiliado en Suíza e Estados Unidos. É autor de obras como "Os Buddenbrook", "Morte en Venecia" e "Doutor Faustus".

Edita: Global Rhythm Press

O SILENCIO DE ALKA de Germán e Pellejero

El silencio de Malka

Ábrese cun sentido prólogo de Jorge Zentner, guionista arxentino radicado en España, no que trata sobre os pogroms que sufriron os xudeus en Rusia despois da morte do Zar Alejandro II en 1881. O comic relata a xesta dos inmigrantes xudeus que fuxiron dos pogroms de Besarabia e se radicaron en Entre Ríos. Unha idea orixinal do estupendo texto de Zentner é introducir no ámbito provinciano a tradicional lenda xudía do Golem. Segundo o Talmud a historia data dos tempos antigos, pero tamén se di que no século XV Rabbí Judah Loew ben Bezabel, de Praga, creou un escravo de arxila e deulle vida. A novela O Golem (1915), de Gustav Meyrink, popularizó esta lenda —en certa forma un antecedente dos androides, robots e cyborgs— e logo esa tarefa de difusión tomouna o cine. Os diálogos de Jorge Zentner non esgotan a explicación, senón que dan pé para que o debuxo de Rubén Pellejero complemente a acción ou deixe en liberdade ao lector de imaxinar os feitos ausentes que xorden das numerosas elipses que ten a historieta. Hai unha interesante volta de torca na trama: Rosita, a neta da curandeira Tomasa, namórase do Golem. Para que o mozo a conquiste, a curandeira proporciónalle á súa neta un filtro de amor, pero o Golem reacciona cunha violencia asasina brutal e elimina practicamente a toda unha familia. Logo fuxe a Buenos Aires e nos anos vinte se converte nun matón ao servizo do caudillaje.

O admirable guión de Zentner permite que Pellejero mostre as súas virtudes gráficas, centradas nun debuxo brillante, en sólidos traballos de composición e no manexo da cor. O artista emprega numerosos planos xerais, pero tamén exhibe audaces primerísimos planos de pés, rostros, mans e ollos. A carreira do Golem en busca dun médico rural é unha secuencia maxistral de cadros mudos. Tamén destaca a viñeta páxina onde se mostra ao Golem e a Rosita separádos en dous cadros verticais unidos pola lúa. A recreación do Buenos Aires dos caudillos conservadores e radicais é dunha beleza plástica conmovedora e contén ilustrativas estampas de costumes. A tormenta que azouta ao tío Zelik presenta efectos visuais de inusual calidade. O silencio de Malka é unha obra altamente recomendable, na cal se logra o obxectivo exposto polos arxentinos Muñoz e Sampayo (os responsables de Alack Sinner): que guionista e debuxante sexan un só creador.

Germán Cáceres é autor dos ensaios sobre historietas Parolando con Superman (1988), Oesterheld (1992), Así lese a historieta (1994) e O debuxo de aventuras (1996). Ademais, escribiu O checo, a giganta e o anano (contos, 1974), Frankenstina (contos, 1977), Contos para mocosos e purretes (1980), Os silencios prohibidos (novela, 1982), Os pintores morren do corazón (contos, 1985), Matar unha vez (novela, 1992) e as novelas xuvenís Soñar o galiñeiro (1996) e Traficantes da selva (1999). No 1993 apareceu en diskette Thrillers ao Sur, compilación de contos policiais, reeditado no corrente ano pola editorial virtual Ibucs. En teatro publicou Imos a Manhattan (1998), Suicidios na cuarta dimensión (1999) e A sobremesa (2001). No 1986 recibiu Mención de Honor Premio Municipal en Conto. Obtivo catro "Faixas de Honor da Sociedade a Arxentina de Escritores": no 1992 en novela e en ensaio, no 1998 en teatro e no 1999 en literatura infantil. No 1996 mereceu Mención de Honor no Concurso Internacional de Ficción sobre Gardel (Montevideo-Uruguay). No 1999 a Secretaría de Cultura do Goberno da Cidade de Bos Aires outorgoulle o 1er. Premio Especial "Eduardo Mallea" polo seu ensaio A aventura en América.

EL COMPRADOR DE ANIVERSARIOS. De Adolfo García Ortega

A Shoá vista por un escritor español. Ven de aparecer a tradución ao hebreo dunha obra dun escritor español, que é un arrepiante relato do Holocausto

"O comprador de aniversarios". de Adolfo García Ortega, xornalista, escritor e tradutor que ten unha particularidade ben propia: a pesar de nacer como cristián, no seo dunha familia que non ten ningunha relación co xudaísmo, sentiuse identificado co xudeismo desde moi novo. Mais esta vinculación non é relixiosa senón moral e cultural. Confesa, ademais, ser un namorado de Israel e da lingua hebrea, que estaría tratando de aprender. E di que algún día quixera vivir en Israel. Nado en Valladolid (1958), estivo vinculado ao mundo do libro e da literatura desde 1980. Foi crítico literario de “El País”, “La Vanguardia” e “Diario 16”, así como de numerosas revistas literarias. Traduciu numerosas obras de escritores estranxeiros, e desempeñouse como asesor da dirección Xeral do Libro e Bibliotecas do Ministerio de Cultura e Director de Comunicación da Biblioteca Nacional de 1992 a 1995). Desde 1995 é editor. Reside en Madrid pero compaxina a súa residencia con Barcelona, onde é Director Editorial da coñecida empresa Seix Barral, unha das principais do mundo hispanofalante. As súas obras gozan dunha alta reputación e prestixio. A citada novela que ven de aparecer en hebreo baséase na vida dun suposto neno xudeu chamado Hurbinek, que morre en Auschwitz á idade de tres anos. Mencionado en “A Tregua” do coñecido escritor xudeu Primo Levi como alguén de quen non se sabe nada en absoluto, en “O comprador de aniversarios” fai unha recreación dos anos anteriores e posteriores ao seu nacemento, na que se relata cal tería sido a súa vida de ter sobrevivido. As críticas afirman que “o libro se converte nunha sobrecolledora fábula de todo o que rodeou a funesta historia do Holocausto e deixa sen folgo ao lector”. Ate tal punto son pavorosas as descricións dos sufrimentos que padecen os nenos, que os seus asesores literarios pedíronlle que as atenuase un tanto. Pero o escritor negouse categoricamente: “A crueldade foi dos nazis, non é miña. Ir ao derredor do tema levaría o relato a un plano de compaixón, e desexaba que causase choro e angustia. Tal como foi na realidade”. O argumento relata a un intelectual español, como o propio autor, que querendo escribir un libro sobre Hurbinek, agora un imaxinario avó de 59 anos viaxa a Auschwitz para ver de perto ese funesto lugar, pero no camiño sofre un grave accidente e ten que ser internado nun hospital de Francfort. E cando é atendido polos médicos, que lle lembran dalgún modo ao nefasto Dr. Mengele, traza unha comparación entre a Alemaña actual e a da época nazi.

O escritor é frecuentemente criticado polos medios árabes pola súa postura fronte ao conflito do Medio Oriente. Nun dos seus escritos sinala que “Israel foi atacado e chantaxeado. Por desgraza non é novo: leva anos obrigado a defenderse… a xustificar a súa existencia lexítima e lexitimada. Leva anos hostigado, e xa que logo obrigado a executar políticas duras, a veces durísimas, porque o contrario, o diálogo e o trato igualitario cos palestinos, os seus representantes e o mundo árabe en xeral, incluído Irán… demostrouse inviable. É absolutamente certo que unha política non-defensiva por parte israelí equivalería á súa desaparición como Estado. Mais en todo caso, só Israel foi quen de facer concesións e de dar pasos unilaterais cara a solución, como a saída de Gaza, por exemplo. Na curta historia de Israel eses pasos de diálogo cos palestinos só serviron para o engano, o vitimismo, o incremento do acoso e a hipocrisía política por parte árabe.

Os palestinos e os árabes en xeral, a partir da independencia de Israel, tomaron a substitución, e non só metafórico, do aparentemente periclitado nazismo alemán e centroeuropeo. Esta herdanza é a base de todo o conflito actual”. Vista a actitude tan hostil cara Israel de tantos intelectuais españois, sempre resulta pracenteiro ler semellantes conceptos tan esquecidos por aqueles cando tratan de xulgar a Israel.

NA MEMORIA DE ANA FRANK.

SHOAH. De Claude Lanzmann (Parte 1ª).

¿CUAL ES EL FUTURO DE ISRAEL? De Shlomo Ben Ami

Como saír da guerra palestino-israelí? Que é necesario facer para que un recoñecemento e unha aceptación recíprocos abran de novo unha vía cara á paz? Shlomo Ben-Ami, ex ministro de Asuntos Exteriores de Israel e un dos principais actores das negociacións cos palestinos, achega neste documento excepcional unha reflexión indispensable para comprender as razóns do fracaso do proceso de paz, á vez que aclara de xeito novidosa o lugar en que se topan as relacións entre israelís e palestinos e expón as razóns polas que o conflito achase en via morta. Estamos ante unha obra de lectura urxente na que Shlomo Ben -Ami define claramente os principios dunha solución, que non pode ser máis que política, e propón unha apaixonante análise sobre a situación interna de Israel e a necesaria refundación política dun Estado que debe ser ao mesmo tempo un Estado xudeu e un Estado de cidadáns. Cal é o futuro de Israel? ten por obxecto proporcionar as claves para entender o presente momento do conflito palestino-israelí na súa dramática actualidade e mostar que aínda existe un raio de esperanza para redescubrir o camiño da paz.

Edita: Ediciones B

CANCIONCILLAS DEL JARDÍN DEL EDÉN.

Cancioncillas del jardín del Edén
Un libro, un CD (28 canciones infantiles judías)
Por vez primeira reunidos nun libro e un CD 28 cancións infantís, cantigas de berce e cancións tradicionais de todas as comunidades xudías (asquenazíes, sefardíes, iemenís...) Trátase dun repertorio musical que posúe unha inmensa riqueza e que foi recompilado por Nathalie Soussana e ilustrado con gran talento por Beatrice Alemagna. As letras (en hebreo, xudeo-español, yiddish e árabe) aparecen reproducidas na súa lingua e alfabeto de orixe, pero ademais foron transcritas en carácteres latinos e traducidas ao español. O prólogo é de Philippe Grimbet e inclúese un anexo con comentarios que achegan unha interesante información a propósito de cada unha das cancións e que nos explica a orixe, o contexto cultural e a instrumentación de cada tema. O CD, grazas aos arranxos de Jean-Cristophe Hoarau e Paul Mindy, presenta unha gran variedade de estilos musicais (árabe-andaluz, -flamenco, zíngaro, klezmer, iemení...) concedendo gran importancia á autenticidade das voces dos intérpretes. Entre os cantantes figuran Awena Burgess, Raphaële Lannadere, Norig Recher e Jasser Haj Youssef, Khadija El Afrit, Mohamed Nabil Saied e o grupo klezmer Yankele.

EDITA: EDITORIAL KÓNIKOS

LA REBELIÓN JUDIA. De Jacob Tsur

LOS HIJOS DEL KIBUTZ. De Leopoldo Müller