Convite presentación Esther Bendahan Cohen na Coruña

Esther Bendahan Cohen narra a desintegración do mundo sefardí

'Déjalo, ya volveremos' recolle "a memoria dun pobo que nunca poderá volver", di a autora

.

Por Virxinia Collera

"Dájalo, ya volveremos", díxolle a Reina o seu pai. Ela quería levar consigo a España un armario que encerraba a súa mitoloxía infantil e colocalo na súa nova casa en Madrid. Non puido ser. O episodio non foi dramático pero quedou almacenado na súa memoria. Os xudeus sefardíes que deixaron en Marrocos a súa identidade e a súa cultura tampouco se abandonaron ao drama cando se dirixían a Europa para construírse unha nova vida. Esther Bendahan Cohen (Tetuán, 1964) narra na súa terceira novela, "Déjalo, ya volveremos (Seix Barral), a desintegración do mundo xudeu sefardí e da infancia. "Esta novela recolle a memoria do meu pobo e dunha sociedade que nunca poderá volver ao lugar do que saíu", explicou a escritora e xornalista durante a presentación do libro. Bendahan decantouse por unha voz infantil para articular a narración da novela porque representa unha etapa que descoñece que deparará o futuro. "Para min era máis fácil construír a inocencia para contar a historia, na idade adulta xa tes feridas que che acompañan". A novela arrinca nun momento histórico no que un mundo de centos de anos desmorónase. Reira, unha nena de sete anos que vive en Tetuán coa súa familia, observa con inocencia un ambiente de crecente hostilidade, onde o acoso e a tensión social acaban por empuxar á fuxida da súa familia e de moitas outras. A autora salpica o seu discurso de cifras, datas, datos e referencias dunha cultura, a súa, que apaixonalle. "Estou contenta porque con esta novela puiden suscitar o recordo noutras persoas que coa súa lectura poden evocar historias similares". A inocencia de Raíña non lle resta curiosidade por un mundo adulto que lle fascina, e ao que trata de achegarse con axuda dos xogos propios da súa idade.

Cada noite, a nena e dona Francisca -que coidaba dela e os seus irmáns cando os seus pais estaban fóra- xogaban ao xogo do pasaporte falso. As regras consistían en inventar a historia dun pasaxeiro do barco Pisces. Un pasatempo de ficción pero un navío real. "Ese barco partiu de Casablanca e nel ían moitas familias xudías que buscaban o exilio en Israel. O barco afundiuse na costa de Alhucemas, as familias morreron e a tripulación sobreviviu. Foi todo moi estraño", asegurou a escritora. Ese barco impactou a memoria dos xudeus, e foi aparecendo na vida de Bendahan en forma de recortes de xornais, testemuños, documentais, anécdotas. Por iso, decidiu plasmalo na ficción da novela. "Déjalo, ya volveremos" é a terceira incursión literaria de Esther Bendahan. A primeira, "Soñar con Hispania" (Tantín), escribiuna a catro mans con Esther Benari, e coa segunda, "Desojando alcachofas" (Seix Barral), cultivou un notable éxito. A terceira é, di, a novela que sempre quixera escribir. "Agora é o lector quen debe pór da súa parte".

El País - 16.03.2006

Apuntamentos de Jakob Littner desde un burato no chan. De Wolfgang Koeppen

Apuntamentos de Jakob Littner desde un burato no chan

De Wolfgang Koeppen

Tradución do alemán de Eva Almazán

126 páxinas

ISBN 978-84-92866-23-6

Prezo: 14 €

Idioma: galego
.

Wolfgang Koeppen (1905-1996) é unha figura clave da literatura alemá da posguerra. Na súa accidentada traxectoria vital foi crítico cultural, xornalista, actor afeccionado, aspirante a libreiro, novelista, guionista de cine e autor de libros de viaxes, mais na historia da literatura recordarase pola súa maxistral Trilogie des Scheiterns (Triloxía do fracaso), unha análise crítica da Alemaña que xurdía das cinsas da guerra. Dan fe da súa calidade artística unha ducia de premios literarios –en­tre eles o Georg Büchner, o máis pres­tixioso ao que pode aspirar un autor xermanófono, recibido en 1962–, a unánime estimanza da crítica –Reich-Ranicki considera Tauben im Gras (Pombas na herba) a mellor novela alemá da xeración literaria da posguerra– e a admiración do estamento literario –Günter Grass identificouno no seu día como o mellor autor alemán vivo–.

Os Apuntamentos de Jakob Littner desde un burato no chan viron a luz en 1948, o que fai da obra unha das primeiras memorias literarias do Holocausto. Tamén resultou ser unha das máis polémicas: orixinalmente presentouse como un texto orixinal de Koeppen, baseado nas reminiscencias que o protagonista, Jakob Littner, supostamente compartira en conversa co editor; anos despois, a raíz da reedición da obra (para entón esquecida), quedou demostrado que Koeppen traballara sobre un manuscrito do propio Littner, que o editor xulgara interesante no contido e deficiente na forma. Sexa como for, os Apuntamentos constitúen un relato poderosísimo da desgraza e salvación dun home que na noite do 9 de novembro de 1938 deixa de ser un reputado filatelista muniqués de vida acomodada para se converter nun xudeu polaco deportado e perseguido pola que sempre considerou a súa patria. Cun estilo sobrio e enganosamente obxectivo nárrase a espiral de horror que conclúe con Littner agochado nun burato no chan grazas á intervención dun aristócrata polaco máis premido pola falta de diñeiro ca polas conviccións nazis.
http://www.rinoceronte.es/catalogo/contemporanea/cont032.htm

Destinada al crematorio. De Mercedes Núñez Targa

Destinada al crematorio

Materia: Narrativa/Memorias

Autor : Mercedes Núñez Targa

Editorial : Editorial Renacimiento

Código: 978-84-8472-660-9

Ano de publicación: 2011

Nº de páxinas: 216

Idioma : Español

Encadernación : Rústica

Medidas: 21.00 x 15.00 x 1.00 cm
Prezo: 16,00

Son as primeiras memorias publicadas por unha muller galega ou española que estivo en campos de concentración nazi. Difícil será atopar unha vida española do século XX tan novelesca, tan rica en aventura e dramatismo, tanto que entra case no inverosímil, e, á vez, tan certa e verídica, tan chea de verdade, como a desta catalana de nacemento mais galega de opción chamada Mercedes Núñez Targa (Barcelona, 1911 - Vigo, 1986), que foi secretaria do poeta Pablo Neruda durante a República. Mercedes cóntanos nestas memorias, que lense contendo o alento, como tras loitar na guerra civil e ser detida e condenada a 12 anos de cárcere en 1939 puido, grazas a un erro xudicial, escapar a Francia e seguir alí loitando na resistencia contra o nazismo, como foi detida en 1944 pola Gestapo e levada ao campo de concentración de Ravensbrück e como sobreviviu, con valentía e dignidade, no medio do horror brutal, até ser finalmente liberada cando xa non era, pola súa falta de saúde, senón unha «destinada ao crematorio».

Yehudi (Relectura de Papini). De Salvador de Pablos López

II PREMIO HONTANAR DE NARRATIVA BREVE 2003

Yehudi (Relectura de Papini)
Salvador de Pablos López
Idioma. español
ISBN: 84- 95728-12-5
Páx.: 90
Prezo: 9 €

O relato Yehudi (Relectura de Papini), narra as vivencias dun novo estudante español, bolseiro en París nos anos sesenta. Nesa cidade coñecerá a Rosana, e tamén a un enigmático personaxe, Yehudi, xudeus ambos, amizade que lle levará a reflexionar sobre algúns aspectos da historia do pobo xudeu. Así mesmo, durante a súa estancia, o protagonista aproveitará para reler as cartas dun familiar seu, exiliado en Francia despois da Guerra Civil Española, a través das cales irá recompondo a súa dramática experiencia.

La estrella amarilla. De Jennifer Roy

" En 1939 os alemáns invadiron a cidade de Lodz, Polonia. Obrigaron a toda a poboación xudía a vivir nunha pequena parte da cidade á que chamaron ghetto. Rodeárona con aramados e colocaron gardas nazis para que ninguén saíse de alí. No ghetto de Lodz vivían 270.000 persoas. En 1945 a guerra terminou. Os alemáns rendéronse e o ghetto foi liberado. Do máis de cuarto de millón de persoas alí recluídas só 800 conseguiron saír con vida. Entre os sobreviventes unicamente había unha ducia de nenos. Eu era un deses nenos ".

Velaquí a verdadeira historia de Syvia Perlmutter. Cando empezou a segunda guerra mundial tiña catro anos e medio. Cando acabou tiña dez. Durante máis de cincuenta anos, e do mesmo xeito que moitos dos sobreviventes do Holocausto, Syvia non quixo contar a ninguén as súas experiencias. Pero a medida que foise facendo maior, deuse de conta de que chegara xa o momento de contalo todo. E para iso escolleu á súa sobriña, a autora deste libro. A historia que aquí se conta é a que reflicte en primeira persoa unha nena pequena, cos seus medos e incertezas. Desde unha inocencia desgarradora asistimos, sempre co seu punto de vista, ao traslado da familia ao ghetto, á adaptación nas peores circunstancias e ao medo de ser enviados a un campo de concentración no medio da fame, os golpes e o aldraxe; a unha vida cotiá, en fin, cuxa única premisa baseábase na supervivencia.
Prezo: 12,50 euros

Ediciones Ambar

Idioma: español

Informa Maribel Ferreiro

Saudades de Kissinger. De Etgar Keret

Tradución do hebreo ao galego de Moncho Iglesias Míguez

182 páxinas

ISBN 978-84-92866-21-2

16 €

Edita: Rinoceronte editora

Etgar Keret ( Tel Aviv, 1967) é un dos escritores máis populares entre a mocidade de Israel. Combina a escritura co seu traballo de profesor no departamento de Cine da Universidade de Tel Aviv e a dirección cinematográfica. A súa obra literaria traduciuse a dezaseis linguas e filmáronse máis de corenta curtametraxes baseadas nas súas historias. É descrito como a voz hippy e posmoderna da sociedade israelí contemporánea, un pobo no que xentes da mesma idade poden ser soldados, relixiosos ultraortodoxos, árabes-israelís ou inmigrantes que acaban de chegar. Os seus escritos son unha porta aberta ao diálogo con todos eses grupos tan diferentes, e quizais esa sexa a base dun éxito que logrou impoñerse a autores consagrados mundialmente como Amos Oz ou A. B. Yeoshua. Porén, Etgar Keret foi acusado de contribuír a que os mozos israelís empreguen unha linguaxe pobre e chea de referencias á violencia e ao sexo, ademais de ser cualificado de antisemita no Parlamento do seu país.

O anxo sempre levaba posta unha gabardina para que non se lle visen as ás. No cemiterio, os rapaces tirábanlles pelotas de tenis ás lápidas: se lle daban á tumba dun oficial era punto para eles, se lle daban á dun recruta, o punto era para o cemiterio. Un mago repasa a súa listaxe de trucos antes de saír a escena. Logo, no autobús, coincide con alguén que viaxa cun coitelo tan grande que ocupa dous asentos.
Un mesmo ruído de fondo entrelaza este conxunto de relatos de Etgar Keret. Está formado polo estalo de multitude de pesadelos que se confunden coa realidade. Os soños protectores atenúan tanto barullo, mais as vidas dos protagonistas só conseguen evadirse das hostilidades do día a día durante o breve escintileo que se produce no intre do espertar.

A mirada cómica dun xudeu

Mulleres pobres curiosean en 1920 roupa de segunda man en Vilnius, o Babel xudeu.

Por Alberto Manguel

El País - 27/08/2011

Hai moitos anos, a bordo dun transatlántico, un ancián escritor suízo contoume que na súa mocidade coñecera a Kafka e que nun café de Viena escoitárao ler. Segundo el, mentres Kafka lía con voz suave e pausada, o público ría a gargalladas. Asombreime de que un texto de Kafka puidese parecer cómico, por máis particular que fose o humor dos austriacos de entreguerra. O amigo de Kafka díxome que obviamente eu coñecía mal a literatura xudía, para a cal a traxedia de Edipo é a farsa dun neno consentido que non quere compartir con ninguén o seu Yiddishe Mamme. O Talmud di que un home pode coñecerse a través de catro cosas: a súa copa, a súa ira, o seu moedeiro e a súa risa.
É certo que, desde os comezos, para os xudeus, a traxedia non conduce necesariamente, como para os gregos, ao pranto e ao desasosego. Fronte ao tráxico secular e cotián, fronte ás eternas persecucións e vexacións, o xudeu prefire rir, coma se descubrise na miseria do mundo unha demostración do tremebundo humor divino. Que Deus faga morrer a Moisés xusto antes de alcanzar a Terra Prometida, parécelle unha broma inmensa, á medida daquel Que Todo O Sabe.
Joseph Buloff foi un dos máis grandes actores cómicos do teatro yídish. Nacido un ano antes do fin do século dezanove, en Vilnius, Lituania, Buloff traballou nos teatros de Europa do Leste até acabada a Primeira Guerra Mundial. En 1926 emigrou a Estados Unidos onde puxo en escena máis de duascentas obras, tanto no Yiddish Art Theatre de Maurice Schwartz como en Broadway. A súa actuación en "Morte dun viaxante" de Arthur Miller, que Buloff e a súa muller Luba Kadison levaron a Buenos Aires en 1949, foi tan exitosa, que Miller comentou que a versión yídish de Buloff era sen dúbida o orixinal e o texto en inglés unha feble tradución.
Cando Buloff morreu en 1985, deixou non só unha gran cantidade de versións dramáticas de diversos clásicos yídish e rusos, senón tamén varias novelas, das cales "Yósik, o do vello mercado de Vilnius" é talvez a mellor e sen dúbida a máis ambiciosa, un exemplo perfecto da visión cómica xudía do mundo. Vilnius era para os xudeus una desas cidades europeas de identidade múltiple, polaca, rusa, lituana, soviética, que lle daba unha calidade de Torre de Babel absurda, pero, por sobre todo, era un centro de sabedoría ancestral, a "Xerusalén do Norte".
A súa variada poboación, a súa longa historia, o feito de ser e ser a encrucillada de tantas culturas, fixo de Vilnius un escenario ideal para a comedia humana que Buloff quixo pintar. O seu modelo iconográfico foi Chagall e os seus ambientes feéricos; o seu material, a rica mitoloxía hasídica de contos e parábolas, nas que Deus comparte, de maneira sobrehumana, está claro, a azarosa sorte das súas criaturas. A universalidade do xénero picaresco ten matices e tons distintos en distintas culturas. En España, vascula entre a anécdota soez e a moralexa; en Inglaterra, entre a diferenza de clases e a caricatura social. Na literatura yídish, o heroe picaresco é parte Schlemil (bobo) e parte Lamed Vafkin (un dos 36 santos ocultos grazas aos cales o mundo non foi destruído). Yósik, o protagonista da novela de Buloff, é ambas as cousas, e a súa historia cómica, desde a súa infancia á súa idade adulta, coincide coa do tráxico pobo xudeu da Mitteleuropa do século XX.
Tártaros, gregos, turcos, habitantes das grandes chairas rusas, chineses e, por suposto, xudeus poboan o vello mercado de Vilnius que rexorde na memoria e a escritura de Buloff, e onde Yósik leva a cabo a súa aprendizaxe: como entenderse cos outros, como aproveitar as máis concisas oportunidades, como diferenciar granujas de boa xente, e como convivir con ambos, como protexerse de inimigos e de amigos: nunha palabra, como sobrevivir. Pero aínda esta mínima ambición debe ser filtrada a través da implacable ironía yídish. "É posible", dille o seu pai a Yósik, "que co alento de Deus nos teus pulmóns até poidas chegar a ser millonario algún día: se non de todo un millón, polo menos de dez mil rublos". Até a imposibilidade debe ser reducida a aquilo que un xudeu de Vilnius pode imaxinar como imposible.
É unha pena que esta edición, polo demais moi coidada, non respectase a ortografía correcta do nome do tradutor, o entrañable Jacobo Muchnik, morto hai xa máis de quince anos e autor de numerosas e memorábeis traducións.

Revista "Historia y Vida" - Xullo 2011

A revista HISTORIA Y VIDA dedica no número do mes de xullo o seu dossier central ao antisemitismo.
¿Por qué la hostilidad hacia los judios?

Una judia americana perdida en Israel. De Sarah Glidden

UNA JUDÍA AMERICANA PERDIDA EN ISRAEL Autor: Sarah Glidden Colección: NÓMADAS Nº Colección: 39 Series: UNA JUDÍA AMERICANA PERDIDA EN ISRAEL Editorial: NORMA Editorial Formato: Cartoné Tamaño: 17 x 24 Páginas: 208 Color: Color ISBN: 978-84-679-0478-9

SARAH GLIDDEN APORTA AS CLAVES PARA ENTENDER A ACTUAL SITUACIÓN EN ISRAEL A TRAVÉS DAS SÚAS VIVENCIAS PERSOAIS

En marzo de 2007, a artista estadounidense Sarah Glidden decidiu aproveitar o programa “dereito de nacemento” que ofrece a todos os xudeus do mundo unha visita paga a Israel. Unha viaxe que poría a proba as súas ideas preconcebidas sobre o conflito israelo-palestino, e que proporcionaríalle a enerxía emocional e creativa necesaria para elaborar esta grande obra. Sarah Glidden consigue non só reconstruir a súa primeira viaxe a Israel e as raíces da súa herencia xudía, senon que tamén logra expresar as súas díbidas ao analisar o conflito israelo-palestino.
SARAH GLIDDEN GAÑADORA DO PREMIO IGNATZ AO MELLOR NOVO TALENTO

A Cova das Vacas Mortas. De Santiago Jaureguizar

De Santiago Jaureguizar

13,5 x 21,5 cm.

144 Páxinas
Rústica cosido a fío

I.S.B.N.: 978-84-9782-480-4
Código: 136509510

11,00 euros
Outubro 2006

Edicións Xerais

Premio Fundación Caixa Galicia de Literatura Xuvenil, 2006

.

Xoel é un mozo de Negueira de Muñiz que vive coa súa nai, de orixe alemá, nunha comuna na aldea de Foxo, preto do encoro de Salime. Farto da vida que leva soña con poder marchar de alí e embarcar nun petroleiro. A vida de Xoel muda o día en que o seu avó, viúvo e enfermo de alzheimer, chega dende Berlín para reatoparse coa filla. Entre a equipaxe, trae unha maleta chea de fitas de cine e mais unha cámara super 8. O vello cóntalle que foi colaborador da polémica e xenial directora de cine alemá Leni Riefenstahl, acusada de colaborar co réxime nazi. Neses días Xoel coñece tamén a Iria, filla dun dos antigos propietarios das casas de Foxo, os cales comezaron a reclamar as súas vivendas ocupadas cando se construíu unha pista que fixo accesible o lugar. Entre eles nacerá unha historia de amor enfrontado. Iria, defende o dereito dos antigos propietarios de Foxo a recuperaren as súas propiedades e ademais representa a crítica ao nazismo e a calquera tipo de colaboración con ese réxime, mesmo a que mantiña o avó de Xoel ao axudar na filmación de escenas nazis.

Deus xogando aos dados